ธปท.เปิดผลทดสอบ “โครงการสาน” เพื่อศึกษาและพัฒนาระบบต้นแบบรองรับการชำระเงินสำหรับธุรกรรมในรูปแบบ “Tokenization”

ผู้สื่อข่าวรายงานว่า ธนาคารแห่งประเทศไทย (ธปท.) ได้เปิดเผยรายงานประจำปี 2568 โดยตอนหนึ่งของรายงานมีรายละเอียดความคืบหน้าของ โครงการสาน (San) หนึ่งในโครงการโครงสร้างพื้นฐานทางการเงินที่น่าจับตา เพราะเกี่ยวข้องกับเรื่องของ Tokenization และเทคโนโลยีบล็อกเชน 

รายงานระบุว่า โครงการสาน (San) เป็นโครงการศึกษาและพัฒนาระบบต้นแบบเพื่อรองรับการชำระเงินสำหรับธุรกรรมในรูปแบบ Tokenization หัวใจสำคัญของโครงการนี้คือ “กลไกเชื่อมต่อ” ระหว่างระบบชำระเงินที่ใช้เทคโนโลยีแบบรวมศูนย์ (Centralized Technology) และแบบกระจายศูนย์ (Distributed Ledger Technology) ให้ทำธุรกรรมระหว่างกันได้ ซึ่งเป็นการส่งเสริมการใช้ศักยภาพของ Tokenization เพื่อต่อ  ยอดนวัตกรรมทางการเงิน เพิ่มประสิทธิภาพ และลดความเสี่ยงการชำระเงินในภาคธุรกิจและประชาชน

Tokenization คือกระบวนการแปลงเงินหรือสิทธิของสินทรัพย์ให้อยู่ในรูปแบบดิจิทัล (token) ซึ่่งอาศัยเทคโนโลยีี blockchain หรือ Distributed Ledger Technology (DLT) 

โดยในช่วงปี 2567–2568 ธปท. ได้ดำเนินการศึกษา พัฒนา และทดสอบระบบต้นแบบสำหรับธุรกรรม Tokenization ภายในประเทศ โดยใช้รูปแบบการเชื่อมต่อเพื่อรับส่งข้อมูลระหว่างระบบชำระเงินของผู้ให้บริการ และจัดการให้การชำระเงินเกิดขึ้นและเสร็จสิ้นพร้อมกัน

ผลการทดสอบพบว่า ระบบต้นแบบสามารถเชื่อมต่อระบบของผู้ให้บริการ และทำธุรกรรมรูปแบบ Tokenization ได้อย่างต่อเนื่อง สมบูรณ์ รวมทั้งมีศักยภาพด้านการประมวลผลที่รวดเร็ว รองรับปริมาณธุรกรรมจำนวนมาก (throughput) และรองรับการขยายการเชื่อมต่อกับเครือข่ายของผู้ให้บริการที่เพิ่มขึ้น (network scalability)

จาก “ในไทย” สู่ “ระดับโลก” : ผนึกกำลัง HK-UK-Singapore

รายงานระบุต่อว่า ในระยะต่อไป ธปท. จะต่อยอดระบบต้นแบบให้รองรับการโอนเงินและชำระเงินรูปแบบ Tokenization เพื่อซื้อขายสินทรัพย์ระหว่างประเทศ ภายใต้ความร่วมมือระหว่าง ธปท. และธนาคารกลางฮ่องกงในโครงการ “สาน” และโครงการ “Ensemble” รวมทั้งรองรับการทำธุรกรรมแลกเปลี่ยนเงินตราต่างประเทศแบบ Synchronized FX Settlement ภายใต้ความร่วมมือระหว่าง ธปท. ธนาคารกลางอังกฤษ และธนาคารกลางสิงคโปร์

มีแผนนำผลจากโครงการนี้ ยกระดับ “บาทเนต” สู่โครงสร้างพื้นฐานยุคใหม่ 

ธปท. จะนำข้อมูลเชิงลึกและบทเรียนที่ได้จากการออกแบบ พัฒนา และทดสอบ ไปใช้เป็นข้อเสนอแนะเพื่อกำหนดแนวทางการพัฒนาและยกระดับโครงสร้างพื้นฐาน ของระบบชำระเงินมูลค่าสูงระหว่างสถาบันการเงิน (ระบบบาทเนต) ให้รองรับการเชื่อมต่อและทำธุรกรรมรูปแบบ Tokenization ได้อย่างมีประสิทธิภาพ พร้อมรองรับความก้าวหน้าทางเทคโนโลยีและนวัตกรรมทางการเงินใหม่ ๆ ต่อไป

เรียบเรียงจาก : รายงานประจำปี 2568  ธนาคารแห่งประเทศไทย

มุมมองบรรณาธิการ 

ในแง่ของนวัตกรรม เราอาจจะเคยตื่นตาตื่นใจกับข่าวเทคโนโลยีการเงินของประเทศนั้นประเทศนี้มานักต่อนักแต่จริงๆ แล้ว…”ประเทศไทยมี” ผลสำเร็จจาก ‘โครงการสาน’ ในครั้งนี้สะท้อนให้เห็นชัดเจนว่าแบงก์ชาติไทยไม่ได้อยู่เฉย แต่กำลังซุ่ม ‘สาน’ นวัตกรรมอยู่เงียบๆ เพื่อวางรากฐานที่แข็งแกร่ง 

ซึ่งบทเรียนจากการทดสอบนี้เป็นข้อพิสูจน์ว่าไทยไม่ได้ตกขบวนเทคโนโลยี และกำลังก้าวไปข้างหน้าด้วยการเชื่อมโลกการเงินเดิม เข้ากับเทคโนโลยีบล็อกเชนให้พร้อมรับโลกการเงินยุคใหม่นั่นเอง