กทม. งัดเศรษฐศาสตร์จูงใจคนกรุงลงทะเบียนแยกขยะ พร้อมร่วมกับ 3 องค์กร สถาบันสิ่งแวดล้อม เดนมาร์ค ต้นแบบจัดการขยะจัดทำข้อมูลขยะบริหารคัดแยกขยะเดนมาร์ค นิติบุคคลคอนโด นำร่องภาคธุรกิจ พันธมิตรคอนโด 10 หวังจูงใจคัดขยะ สร้าง Ecosystem เศรษฐกิจหมุนเวียน เปลี่ยนขยะเป็นวัตถุดิบ คลอดโครงการ “ไม่เทรวม” โมเดลปรับพฤติกรรมคนกรุงแยกขยะ หวังลดงบประมาณกำจัดขยะ 7 พันล้าน สูงกว่าภาคการศึกษา 

ทั้งนี้ กทม. จึงริเริ่มโครงการ “บ้านนี้ไม่เทรวม แยกขยะลดค่าธรรมเนียม” ที่ได้รับเสียงตอบรับที่ดี ลงทะเบียนแล้วเกือบ 1 ล้านคน และมีคอนโดมิเนียมจำนวนมากแสดงความจำนงเข้าร่วม อย่างไรก็ตาม แม้อาคารชุดหลายแห่งมีความตั้งใจดี แต่อาจยังขาดระบบ

“ความร่วมมือในวันนี้ จึงเปรียบเสมือนจิ๊กซอว์ชิ้นสำคัญที่จะเข้ามาเติมเต็มช่องว่างดังกล่าว โดยโครงการได้คัดเลือกคอนโดมิเนียมในพื้นที่เขตคลองเตยและเขตวัฒนา จำนวน 10 แห่ง ที่มีบริบทหลากหลาย เป็นต้นแบบที่ต้องถอดบทเรียนเพื่อสร้างโมเดลต้นแบบการจัดการขยะที่หลากหลายและยืดหยุ่น ให้คอนโดมิเนียมอื่น ๆ ทั่วกรุงเทพฯ สามารถนำไปประยุกต์ใช้ได้ง่าย อันจะเป็นรากฐานสำคัญในการขยายผลให้ครอบคลุมทั้ง 50 เขต และเป็นมาตรฐานที่สามารถขยายต่อไปยังพื้นที่อื่น ๆ รวมถึงภูมิภาคอาเซียน เพื่อร่วมกันฟื้นฟูสิ่งแวดล้อม สร้างระบบนิเวศเศรษฐกิจหมุนเวียน และคืนสมดุลให้โลกอย่างยั่งยืน”

ยกเดนมาร์กโมเดล เปลี่ยนขยะเป็นวัตถุดิบ

ทางด้าน ฯพณฯ แดนนี อันนัน เอกอัครราชทูตเดนมาร์กประจำประเทศไทย (H.E. Mr. Danny Annan, Ambassador of Denmark to Thailand) กล่าวว่า ประเทศเดนมาร์กได้มีการคัดแยกขยะในครัวเรือนอย่างเป็นระบบจำนวนมากถึง 10 ประเภท ทำให้สามารถรีไซเคิลขยะได้เกือบครึ่งหนึ่งของขยะครัวเรือนทั้งหมด พร้อมทั้งลดปริมาณขยะได้อย่างมีนัยสำคัญ โดยโครงการนี้เป็นส่วนหนึ่งของความร่วมมือเชิงยุทธศาสตร์ไทย-เดนมาร์ก (SSC) ด้านเศรษฐกิจหมุนเวียนและการจัดการขยะ ซึ่งมีเป้าหมายสนับสนุนการเปลี่ยนผ่านไปสู่สังคมสีเขียวอย่างเป็นธรรมและการพัฒนาที่ยั่งยืน

“เริ่มต้นนำร่องโครงการจริงและการแลกเปลี่ยนองค์ความรู้เพื่อนำไปสู่การเปลี่ยนแปลงเชิงระบบในระยะยาว โดยความสำเร็จของการจัดการขยะอย่างยั่งยืนต้องอาศัยความร่วมมือจากทุกภาคส่วน ทั้งประชาชน ผู้บริหารอาคาร หน่วยงานรัฐ และพันธมิตรระหว่างประเทศ และเดนมาร์กมีความยินดีในการร่วมมือกับประเทศไทยเพื่อการขับเคลื่อนเมืองที่สะอาดและยั่งยืนในอนาคต”

ปรับพฤติกรรม แยกขยะต้นทาง

นายเยนส์ นิทอฟต์ ราสมุสเซน (Mr. Jens Nytoft Rasmussen, Programme Manager, The Danish Environmental Protection Agency: DEPA) กล่าวว่า สาเหตุสำคัญที่ส่งผลให้เกิดปัญหา เพราะขาดการคัดแยกขยะตั้งแต่ต้นทาง ทำให้ส่งผลกระทบต่อระบบการจัดการขยะในภาพรวม โดยโครงการนำร่องคัดแยกขยะครัวเรือนในคอนโดมิเนียมช่วยเปิดโอกาสให้ทดลองรูปแบบการคัดแยกขยะในพื้นที่ใช้งานจริงของคอนโดมิเนียมที่ได้รับคัดเลือกในพื้นที่เขตคลองเตยและเขตวัฒนา

“จากประสบการณ์ในประเทศเดนมาร์กพบว่า การคัดแยกขยะต้องเป็นเรื่องที่ง่าย ไม่ซับซ้อน และเข้าถึงได้สะดวก จึงได้มีการดำเนินการจัดวางถังขยะให้ใกล้กับผู้อยู่อาศัยมากขึ้น ควบคู่ไปกับการให้ความสำคัญกับการสื่อสารที่ชัดเจน โดยใช้สัญลักษณ์ภาพรูปแบบเดียวกันสำหรับขยะทุกประเภททั่วประเทศ เพื่อให้ประชาชนชาวเดนมาร์กได้รับสารที่ตรงกัน”

ยิ่งไปกว่านั้น ความสำเร็จของสัญลักษณ์ดังกล่าวยังได้รับความสนใจจากสหภาพยุโรป (EU) ซึ่งกำลังอยู่ในกระบวนการจัดทำสัญลักษณ์ภาพมาตรฐานเพื่อใช้งานร่วมกันในระดับภูมิภาคของทวีปยุโรป “วิสัยทัศน์ของเรา คือ การเปลี่ยน ‘โครงการนำร่อง’ ในวันนี้ ให้กลายเป็น ‘มาตรฐาน’ ในวันหน้า เพราะความร่วมมือของทุกคน คือ พลังสำคัญที่จะขับเคลื่อนให้กรุงเทพมหานครเป็นผู้นำด้านการจัดการขยะอย่างยั่งยืน”

หวัง กทม. ต้นแบบเมืองเศรษฐกิจคาร์บอนต่ำ

ดร.วิจารย์ สิมาฉายา ผู้อำนวยการสถาบันสิ่งแวดล้อมไทย ในฐานะที่ปรึกษา กล่าวว่า โครงการลดขยะมีส่วนสำคัญต่อการขับเคลื่อนให้ กทม. ก้าวเข้าสู่เมืองต้นแบบเศรษฐกิจคาร์บอนต่ำ เพราะขยะเป็นแหล่งสำคัญของการปล่อยก๊าซมีเทนสูง ดังนั้น “โครงการนำร่องคัดแยกขยะครัวเรือนในคอนโดมิเนียมกรุงเทพมหานคร” จึงได้มีการลงสำรวจพื้นที่ เพื่อเก็บรวบรวมข้อมูลรูปแบบการบริหารจัดการขยะครัวเรือนในคอนโดมิเนียมกรุงเทพฯ ที่เข้าร่วมโครงการ “ไม่เทรวม” ตามข้อบัญญัติค่าธรรมเนียมการจัดการขยะฉบับใหม่ของกรุงเทพฯ เพื่อนำข้อมูลพื้นฐานไปวางแผนพัฒนาการบริหารจัดการขยะครัวเรือนในคอนโดมิเนียมให้มีประสิทธิภาพและยั่งยืน

ครบ Ecosystem ต้นน้ำถึงปลายน้ำ สู่เศรษฐกิจหมุนเวียน

โดยมีบริษัทที่เข้าร่วมครบทุกภาคส่วน ทั้งภาคคอนโดที่ทิ้งและจัดการขยะให้กับลูกค้า ทำให้เห็นภาพรวมของผู้มีส่วนได้ส่วนเสียที่สามารถนำร่องพัฒนาระบบนิเวศ (Ecosystem) ในทั้งคอนโด ผู้ประกอบการพัฒนานวัตกรรม และผู้ประกอบการด้านพลาสติกรีไซเคิล ซึ่งถือเป็นหัวใจสำคัญที่จะพัฒนาโมเดลเพื่อการขยายผลไปทั้งกรุงเทพมหานคร

รายชื่อองค์กรภาคีเครือข่ายที่ร่วมประกาศเจตนารมณ์ครั้งนี้ ประกอบด้วย บริษัท ทีพีบีไอ จำกัด (มหาชน) และโครงการวน, บริษัท โทเทิล เอนไวโรเมนทอล โซลูชั่นส์ จำกัด, บริษัท เวสท์บาย เดลิเวอรี่ จำกัด, บริษัท ซีโร่ เวสท์ โยโล จำกัด, บริษัท คิดคิด จำกัด, GEPP Sa-Ard (เก็บ สะอาด), Less Plastic Thailand, มูลนิธิมือวิเศษ, บริษัท เอสซีจี เคมิคอลส์ จำกัด (มหาชน), กลุ่มบริษัท ดาว ประเทศไทย, บริษัท พีทีที โกลบอล เคมิคอล จำกัด (มหาชน) ผ่านโครงการ GC YOUเทิร์น, บริษัท เอ็ชเอ็มซี โปลีเมอส์ จำกัด, บริษัท แอดวานซ์ อินโฟร์ เซอร์วิส จำกัด (มหาชน), สมาคมความร่วมมือภาครัฐ ภาคธุรกิจ ภาคประชาสังคม เพื่อจัดการพลาสติกและขยะอย่างยั่งยืน (PPP Plastics), บริษัท คีนน์ ไบโอเทค กรุ๊ป จำกัด, บริษัท อับราฮัม เวนเจอร์ส จำกัด, บริษัท รากดิน จำกัด และบริษัท โมลเทคเจน จำกัด ซึ่งสะท้อนพลังความร่วมมือจากภาคอุตสาหกรรม ธุรกิจ นวัตกรรม และภาคประชาสังคม ในการขับเคลื่อนการจัดการพลาสติกและขยะอย่างยั่งยืนร่วมกันอย่างเป็นรูปธรรม