จีน อินเดีย และบราซิล เป็นหนึ่งในประเทศที่ได้อานิสงส์จากอัตราภาษีนำเข้าสหรัฐฯ ที่ลดลง หลังศาลมีคำวินิจฉัยเมื่อวันศุกร์ว่า การที่ประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ ใช้อำนาจตามกฎหมาย IEEPA (International Emergency Economic Powers Act) เพื่อเรียกเก็บภาษีดังกล่าวนั้น เป็นการกระทำที่ไม่ชอบด้วยกฎหมาย

แม้ทรัมป์จะประกาศแผนจัดเก็บภาษีนำเข้าในอัตรา 15% แบบครอบคลุมทั่วโลกในเวลาต่อมา แต่ Bloomberg Economics ประเมินว่า อัตราภาษีที่แท้จริงโดยเฉลี่ยจะอยู่ที่ราว 12% ซึ่งถือว่าต่ำที่สุดนับตั้งแต่การประกาศภาษีในวันปลดแอก (Liberation Day) เมื่อเดือนเม.ย. 2025

Morgan Stanley ประเมินว่า สำหรับเอเชีย อัตราภาษีแบบถ่วงน้ำหนักเฉลี่ยจะลดลงมาอยู่ที่ 17% จากเดิม 20% ขณะที่สินค้าจากจีนจะเผชิญภาษีเฉลี่ย 24% ลดลงจาก 32% อย่างไรก็ดี การผ่อนคลายนี้อาจเกิดขึ้นแค่ชั่วคราว เนื่องจากรัฐบาลทรัมป์ยังพยายามออกมาตรการภาษีพุ่งเป้ารายอุตสาหกรรมและประเทศ โดย Morgan Stanley ระบุว่า “ระดับความไม่แน่นอนเกี่ยวกับทิศทางภาษีและความตึงเครียดทางการค้าได้ผ่านจุดสูงสุดไปแล้ว”

มาตรการภาษีใหม่แบบครอบคลุม 15% เท่ากันทั่วโลก ทำให้โอกาสการแข่งขันของประเทศคู่ค้าสหรัฐฯ กลับมาใกล้เคียงกันมากขึ้น ประเทศที่เคยถูกเก็บภาษีในระดับสูงจึงได้อานิสงส์ ขณะที่ประเทศซึ่งเคยเจรจาได้อัตราภาษีต่ำกว่า 10% ภายใต้กรอบภาษีตอบโต้ เช่น สหราชอาณาจักรและออสเตรเลีย กลับเสียเปรียบมากขึ้น

เจ้าหน้าที่ระดับสูงของสหรัฐฯ ยังเดินหน้ากดดันพันธมิตร เช่น สหภาพยุโรปและญี่ปุ่น ให้ยึดมั่นตามข้อตกลงที่ทำไว้ก่อนหน้า พร้อมทั้งต้องการให้ข้อตกลงพักรบทางการค้าระยะ 1 ปีกับจีนยังคงมีผล โดยทรัมป์มีแผนเดินทางเยือนปักกิ่งในเร็ว ๆ นี้เพื่อพบกับประธานาธิบดีสี จิ้นผิง

ด้าน เจมีสัน เกรียร์ ผู้แทนการค้าสหรัฐฯ (USTR) ให้สัมภาษณ์ว่า ต้องการให้จีนปฏิบัติตามข้อตกลง โดยเฉพาะการนำเข้าสินค้าตามที่ให้คำมั่นไว้

นักวิเคราะห์ของ Bloomberg Economics ยังมองว่า แคนาดาและเม็กซิโก ซึ่งเคยถูกเรียกเก็บภาษีเกี่ยวข้องกับเฟนทานิลเช่นกัน จะได้รับประโยชน์จากคำตัดสินของศาล และหากข้อยกเว้นภายใต้ข้อตกลงการค้า USMCA ยังคงมีผล ทั้งสองประเทศจะอยู่ในสถานะที่ได้เปรียบอย่างมาก

อย่างไรก็ตาม อัตราภาษีใหม่ 15% ทำให้ประเทศที่เคยถูกเก็บภาษีเพียง 10% อย่างออสเตรเลียและสหราชอาณาจักร เผชิญภาระเพิ่มขึ้น ขณะที่ญี่ปุ่นซึ่งเคยเจรจาการค้าและได้ดีลภาษีในอัตรา 15% กลับกลายเป็นไม่มีความได้เปรียบใด ๆ

แม้คำวินิจฉัยของศาลจะสร้างความไม่แน่นอนรอบใหม่ แต่นักวิเคราะห์จำนวนมากมองว่า การค้าโลกในช่วงปีที่ผ่านมาแสดงให้เห็นถึงความยืดหยุ่น และการเปลี่ยนแปลงของอัตราภาษีเฉลี่ยโดยรวมครั้งนี้ไม่ได้รุนแรงมากนัก จึงอาจจำกัดผลกระทบระยะสั้นต่อเศรษฐกิจโลก

ที่มา Bloomberg