| “วิทัย” เผยผลงาน 1 ปี ลดดอกเบี้ยแล้ว 2 ครั้ง เดินหน้า 18 มาตรการแก้ปัญหาเชิงโครงสร้าง จ่อเพิ่มอีก 5 มาตรการ มุ่งแก้หนี้ครัวเรือน-เพิ่มสินเชื่อ SMEs ยันห่วงเศรษฐกิจโตต่ำ ฉุดรายได้ครัวเรือน พร้อมเปิดเงื่อนไขขึ้นดอกเบี้ย นายวิทัย รัตนากร ผู้ว่าการ ธนาคารแห่งประเทศไทย (ธปท.) เปิดเผยในงาน Governor Connect A Year in Review Moving Forward ว่า บริบทและความเสี่ยงทางเศรษฐกิจที่เปลี่ยนแปลงไป ธปท.จึงได้ปรับเปลี่ยนยุทธศาสตร์การดำเนินงาน โดยเพิ่มความสำคัญกับการสนับสนุนการฟื้นตัวทางเศรษฐกิจ ควบคู่กับการรักษาเสถียรภาพเศรษฐกิจมหภาค ซึ่งยังคงเป็นพันธกิจหลักของ ธปท. ผ่านการดำเนินนโยบายการเงินแบบผ่อนคลายและการออกมาตรการเงินเฉพาะจุดเพื่อแก้ปัญหาเชิงโครงสร้าง โดยในการดำเนินนโยบายการเงินที่ผ่านมาในรอบ 1 ปี ได้ลดดอกเบี้ยนโยบาย 2 ครั้ง จาก 1.50% เหลือ 1% รวมถึงเข้าไปบริหารจัดการอัตราแลกเปลี่ยนในเชิงรุกเพื่อลดความผันผวน อย่างไรก็ตาม ธปท.ยืนยันว่า ยังให้ความสำคัญกับ Core Mandate ทั้ง 3 ด้าน คือ เสถียรภาพด้านราคา เสถียรภาพระบบสถาบันการเงิน และเสถียรภาพระบบการชำระเงิน และได้ขยายบทบาทมากขึ้นใน 2 ด้านคือ ประคับประคองเศรษฐกิจและการแก้ปัญหาเชิงโครงสร้าง “เสถียรภาพไม่มีปัญหา เราต้องระวัง แต่เราควบคุมความเสี่ยงได้ เศรษฐกิจมันโตต่ำเกินไป ถ้าปล่อยให้รายได้ครัวเรือน จะทำให้เกิด NPL ประเทศจะไม่มีกำลังซื้อ จะมีปัญหาวนลูป จึงได้ขยายบทบาทในการประคองเศรษฐกิจมากขึ้น เราไม่ได้มีหน้าที่กระตุ้นเศรษฐกิจ เพราะเป็นหน้าที่ของรัฐบาล แต่มีหน้าที่ประคองเศรษฐกิจให้เหมาะสม มีหน้าที่แก้ปัญหาเชิงโครงสร้าง ที่เป็นปัญหาสะสมมานาน ต้องช่วยกัน”นายวิทัย กล่าว นอกจากนี้ได้เข้าไปแก้ปัญหาเชิงโครงสร้างผ่านการกำกับสถาบันการเงินใน 4 เรื่องสำคัญ ผ่านการออกมาตรการรวม 18 มาตรการ ดังนี้ 1.แก้หนี้ครัวเรือน เช่น โครงการปิดหนี้ไว ไปต่อได้ ร่วมกับ บริษัท บริหารสินทรัพย์สุขุมวิท จำกัด (SAM) เพื่อช่วยลูกหนี้รายย่อยที่เป็นหนี้ที่ไม่ก่อให้เกิดรายได้ (NPL) ไปแล้วกว่า 182,000 บัญชี จากเป้าหมาย 200,000 บัญชี ในปีนี้ และการคงอัตราผ่อนชำระขั้นต่ำ (Minimum Payment) ของบัตรเครดิตที่ 8% ซึ่งช่วยคงสภาพคล่องให้ลูกหนี้ประมาณ 2 ล้านบัญชี 2.การเข้าถึงสินเชื่อเอสเอ็มอี ล่าสุดติดลบติดต่อกัน 17 ไตรมาส โดยที่ผ่านมาได้ดำเนินการโครงการต่างๆ เช่น โครงการ SMEs Credit Boost ซึ่งเป็นกลไกค้ำประกันความเสี่ยงด้านเครดิต มียอดปล่อยสินเชื่อแล้วกว่า 80,000 ล้านบาท ซึ่งเป็นไปตามเป้าหมายที่วางไว้ และโครงการ SMEs Secure Plus เพื่อเสริมสภาพคล่องให้ SMEs โดยผ่อนปรนให้สถาบันการเงินพิจารณาหลักประกันอื่นๆ ร่วมกับกระแสเงินสด 3.Fairness การใช้บริการทางการเงิน เช่น ลดค่าธรรมเนียมบริการทางการเงิน 19 รายการ ครอบคลุมบัญชีเงินฝาก บัตรอิเล็กทรอนิกส์ ธุรกรรมการชำระเงิน และสินเชื่อเอสเอ็มอี ซึ่งช่วยลดภาระค่าใช้จ่ายลูกค้ารายย่อยและเอสเอ็มอีได้ถึง 8,000 ล้านบาทต่อปี 4.เงินเทา/คอร์รัปชัน ผ่านระบบการเงิน เช่น การกำกับธุรกรรมเงินสดตั้งแต่ 5 ล้านบาทขึ้นไป ซึ่งพบว่าหลังออกมาตรการมูลค่าการถอนเงินสดลดลงกว่า 57% เมื่อเทียบกับเดือนม.ค. 2569 , การกำหนดให้ร้านทองต้องรายงานข้อมูลเมื่อมีการถอนทองคำ ตั้งแต่ 2 กิโลกรัมต่อวัน ส่งผลให้ธุรกรรมดังกล่าวลดลงกว่า 85% เมื่อเทียบกับม.ค. 2569 นอกจากนี้ยังได้จัดทำ Framework for Safeguarding the Financial Sector from Illicit Activities และผลักดัน Bangkok Blueprint ร่วมกับกองทุนการเงินระหว่างประเทศ (IMF) และกลุ่มธนาคารโลก ในงานประชุม IMF-World Bank Annual Meeting 2026 ที่ผ่านมา จ่อออก 5 มาตรการ พ.ย.69-มี.ค.70 ขณะเดียวกัน ธปท.อยู่ระหว่างเตรียมออกประกาศและเปิดรับฟังความคิดเห็นอีก 5 มาตรการ ซึ่งคาดว่าจะเริ่มดำเนินการได้ตั้งแต่ช่วงเดือน พ.ย. 2569 - มี.ค. 2570 ได้แก่ 1.การกำกับการซื้อขายทองคำด้วยเงินสดเกิน 10 ล้านบาท คาดออกประกาศได้ในเดือน พ.ย.นี้ 2.การกำกับธุรกิจ Buy Now Pay Later (BNPL) ซึ่งปัจจุบันอยู่ระหว่างเปิดรับฟังความเห็น และประกาศได้ในเดือน ธ.ค. 2569 ซึ่งจะกำหนดให้ BNPL เป็นใบอนุญาตใหม่ วงเงินไม่เกิน 20,000 บาท ระยะเวลาผ่อนได้ไม่เกิน 6 เดือน เพดานดอกเบี้ยไม่เกิน 15% ซึ่งจะเป็นสินเชื่อเพื่อซื้อสินค้าและบริการผ่านแพลตฟอร์มดิจิทัล โดยคาดว่าจะมีผู้ยื่นขอใบอนุญาต 7 ราย “เด็กรุ่นใหม่ 45% กู้เงินครั้งแรกผ่าน BNPL ซึ่งเราไม่สนับสนุนในเรื่องนี้ โดยจะมีการกำหนดห้ามกระตุ้นให้ก่อหนี้เกินควร เช่น ไม่นับเวลาถอยหลังเพื่อให้เร่งรัดตัดสินใจใช้สินเชื่อ”นายวิทัย กล่าว 3.การลดค่าตรวจเครดิตบูโร คาดออกประกาศได้ในเดือน ธ.ค. 2569 4.การยกระดับธุรกิจ Money Changer รวมถึงเตรียมออกโครงการ SMEs Credit Portal ในเดือน ธ.ค.-ม.ค. 2570 เพื่อเป็นแพลตฟอร์มกลางเชื่อมระหว่างผู้ประกอบการและผู้ให้สินเชื่อ 5.การกำกับ THB Stablecoin คาดว่าจะออกได้ในช่วงเดือน มี.ค. 2570 โดยอ้างอิงมูลค่าบาทแบบ 1:1 มีสินทรัพย์หนุนหลังเต็มจำนวน เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพระบบการชำระเงิน , ลดต้นทุน ,รองรับธุรกรรม DLT / Tokenized เป็นต้น สำหรับแผนงานในปี 2570 ธปท.จะให้ความสำคัญมากขึ้นใน 3 เรื่อง ดังนี้ 1.การแก้หนี้ครัวเรือน 2.การเข้าถึงสินเชื่อ SMEs ได้แก่ SMEs Credit Portal กลไกค้ำประกันสินเชื่อใหม่ และ Alternative Data Exchange รวมถึงการเพิ่มการแข่งขัน และ 3.การกำกับดูแล Non-Bank ทุกประเภท ทั้งกลุ่มที่ปล่อยสินเชื่อ กลุ่มบริการชำระเงิน และกลุ่มที่ดำเนินการเกี่ยวกับอัตราแลกเปลี่ยน และกลุ่มอื่นๆ (บริษัทบริหารสินทรัพย์ หรือ AMC) เพื่อคุ้มครองผู้ใช้บริการทางการเงินให้ได้รับความเป็นธรรม เนื่องจาก Non-Bank มีขนาดใหญ่ขึ้น รูปแบบการประกอบธุรกิจมีความซับซ้อนขึ้น และมูลค่าสินเชื่อเติบโตขึ้นอย่างมีนัยสำคัญ เปิดเงื่อนไขพิจารณาขึ้นดอกเบี้ย ทิศทางนโยบายการเงินและอัตราดอกเบี้ยของไทย ยืนยันการคงอัตราดอกเบี้ยนโยบายไว้ที่ระดับ 1% ยังมีความเหมาะสมและสอดคล้องกับบริบทเศรษฐกิจไทยที่ฟื้นตัวช้าและมีอัตราเงินเฟ้อต่ำกว่าต่างประเทศ เมื่อประเมินไปข้างหน้า (Forward-looking) โดยยืนยันว่าบริบททางเศรษฐกิจและเงินเฟ้อของประเทศไทยมีความแตกต่างจากประเทศอื่นอย่างชัดเจน ส่วนความกังวลเรื่องส่วนต่างอัตราดอกเบี้ย (Interest Rate Differential) ระหว่างไทยกับต่างประเทศ โดยประเทศไทยใช้ระบบอัตราแลกเปลี่ยนแบบยืดหยุ่น (Flexible Exchange Rate) ซึ่งทำหน้าที่เป็นกลไกปรับสมดุลเศรษฐกิจตามสภาพโดยอัตโนมัติเมื่อค่าเงินบาทอ่อนค่าลง นอกจากนี้ ส่วนต่างอัตราดอกเบี้ยไม่ใช่ปัจจัยเดียวในการกำหนดทิศทางดอกเบี้ยนโยบาย เนื่องจากเป้าหมายหลักของการใช้นโยบายการเงินคือการดูแลเสถียรภาพเศรษฐกิจภายในประเทศ และหากพิจารณาข้อมูลในอดีต จะพบว่ามีบางช่วงเวลาที่ส่วนต่างอัตราดอกเบี้ยของไทยต่ำกว่าอัตราดอกเบี้ยสหรัฐฯ กว้างกว่าปัจจุบัน เช่น ในปี 2543 หรือในช่วงปี 2566–2567 อย่างไรก็ตาม ธปท. ยอมรับว่าการดำเนินนโยบายดอกเบี้ยต่ำต่อเนื่องย่อมส่งผลเสียและสะสมความเสี่ยงในระบบเศรษฐกิจ ซึ่งประกอบด้วย 3 ประเด็นสำคัญ 1.การสะสมความเสี่ยงเชิงโครงสร้าง จากการรักษาอัตราดอกเบี้ยให้อยู่ในระดับต่ำกว่าต่างประเทศเป็นเวลานาน 2.ผลกระทบต่อผู้ฝากเงิน ทำให้ได้รับผลตอบแทนจากอัตราดอกเบี้ยเงินฝากน้อยลง 3.การสร้างความเหลื่อมล้ำในการเข้าถึงสินเชื่อ เนื่องจากอัตราดอกเบี้ยต่ำจะเอื้อประโยชน์ให้แก่ผู้กู้รายใหญ่ที่มีต้นทุนความเสี่ยง (Credit Cost) ต่ำ ให้สามารถกู้ยืมเงินได้ง่ายขึ้นและมีต้นทุนที่ถูกลง สำหรับแนวโน้มการปรับขึ้นอัตราดอกเบี้ยในอนาคต ธปท. พร้อมที่จะนำกลับมาพิจารณาทบทวน (Reconsider) อีกครั้ง หากเข้าเงื่อนไขหรือมีความจำเป็นทางเศรษฐกิจ เช่น เศรษฐกิจฟื้นตัวร้อนแรง หากเศรษฐกิจเติบโตดีขึ้นอย่างมากจนเกิดความร้อนแรงและส่งผลกระทบกดดันให้อัตราเงินเฟ้อพุ่งสูงขึ้น , เงินเฟ้อกลางปีหน้าไม่ลดลงตามคาด โดยหากอัตราเงินเฟ้อไม่ปรับลดลงในช่วงกลางปีหน้าตามที่คาดการณ์ไว้ เช่น ราคาน้ำมันโลกกลับมาพุ่งสูงขึ้น หรือรัฐบาลลดการอุดหนุนราคาน้ำมันผ่านกองทุนต่างๆ จนทำให้ราคาน้ำมันและเงินเฟ้อค้างอยู่ในระดับสูงยาวนานกว่าประเมิน เป็นต้น “การประกาศคงดอกเบี้ยต่ำยาวนานมันมีผลดีในการฟื้นฟูเศรษฐกิจ แต่ก็มีผลเสียตามมา เช่น การสะสมความเสี่ยงจากการมีดอกเบี้ยต่ำกว่าคนอื่นมากๆ ทำให้อัตราดอกเบี้ยเงินฝากต่ำลง และเอื้อให้รายใหญ่ที่มี Credit Cost ดี กู้ได้ง่ายขึ้นในราคาที่ถูกลง แต่ถามว่าเราจะขึ้นดอกเบี้ยตอนไหน เราจะขึ้นเมื่อเราดู Forward-Looking แล้วเห็นว่ามีความเหมาะสมหรือจำเป็นทางเศรษฐกิจ”นายวิทัย กล่าว |