สถานการณ์ในตะวันออกกลางเริ่มส่งสัญญาณผ่อนคลาย หลังประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ แห่งสหรัฐฯ เผยการเจรจาสันติภาพกับอิหร่านมาถึงโค้งสุดท้าย พร้อมชะลอการโจมตีทางทหาร ส่งผลให้ราคาน้ำมันดิบร่วงลง อย่างไรก็ตาม กองทัพพิทักษ์ปฏิวัติอิหร่านยังคงขู่พร้อมขยายวงสงครามหากถูกเปิดฉากโจมตีซ้ำ

สถานการณ์การเจรจาและท่าทีของประธานาธิบดีทรัมป์

• กระบวนการเจรจา: ประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ ระบุว่าสหรัฐฯ อยู่ในขั้นสุดท้ายของการเจรจากับอิหร่าน และพร้อมที่จะรอคำตอบล่าสุดจากฝั่งอิหร่าน แต่จะรอไม่นาน หากไม่ได้ข้อตกลงที่ถูกต้องและสมบูรณ์ 100% การเปิดฉากโจมตีครั้งใหม่จะเกิดขึ้นอย่างรวดเร็ว อย่างไรก็ตาม ทรัมป์ระบุเพิ่มเติมว่า ไม่รีบร้อนที่จะทำข้อตกลงเพื่อยุติสงคราม นอกจากนี้ ทรัมป์ยังประกาศอย่างมั่นใจว่า นายกรัฐมนตรีเบนจามิน เนทันยาฮู ของอิสราเอล จะทำทุกอย่างที่ตนเองต้องการให้ทำในประเด็นที่เกี่ยวกับอิหร่าน

การตอบโต้ทางทหารและคำขู่จากฝั่งอิหร่าน

• ขู่ขยายวงสงคราม: กองทัพพิทักษ์ปฏิวัติอิสลามของอิหร่าน (IRGC) ประกาศเตือนว่า หากสหรัฐฯ หรืออิสราเอลเปิดฉากโจมตีอีกครั้ง อิหร่านพร้อมจะโต้กลับและขยายวงสงครามออกไปนอกภูมิภาค โดยระบุว่าอิหร่านยังไม่ได้นำศักยภาพทั้งหมดออกมาใช้ และพร้อมจะมอบความพินาศผ่านการโจมตีที่รุนแรงในจุดที่ศัตรูคาดไม่ถึง
• คำเตือนจากประธานสภาอิหร่าน: นายโมฮัมหมัด บาเกอร์ กาลิบาฟ ประธานรัฐสภาอิหร่าน เตือนประชาชนให้เตรียมพร้อมรับมือกับการโจมตีครั้งใหม่และเพิ่มความยืดหยุ่นทางเศรษฐกิจ โดยชี้ว่าประเทศกำลังอยู่ใน "สงครามแห่งเจตจำนง" พร้อมยืนยันว่ากองทัพได้เสริมความแข็งแกร่งขึ้นอย่างมากในช่วงไม่กี่สัปดาห์ที่ผ่านมา

มาตรการปิดล้อมทางทะเลและช่องแคบฮอร์มุซ

• อิหร่านขีดเส้นคุมช่องแคบ: หน่วยงานบริหารจัดการช่องแคบแห่งอ่าวเปอร์เซีย (PGSA) ที่อิหร่านเพิ่งจัดตั้งขึ้น ได้เผยแพร่แผนที่เขตเดินเรือควบคุมในช่องแคบฮอร์มุซ ซึ่งลากเส้นเชื่อมระหว่างอิหร่านกับ UAE ทั้งฝั่งตะวันออกและตะวันตก โดยระบุว่าเรือทุกลำที่ต้องการสัญจรผ่านพื้นที่นี้ต้องได้รับการประสานงานและอนุมัติจาก PGSA พร้อมขู่จะโจมตีเรือที่ฝ่าฝืน และเตรียมเรียกเก็บค่าธรรมเนียมผ่านทาง
• การสัญจรของเรือสินค้า: IRGC อ้างว่าในรอบ 24 ชั่วโมงที่ผ่านมา มีเรือพาณิชย์ 26 ลำ รวมถึงเรือบรรทุกน้ำมันและเรือสินค้า สามารถเดินทางผ่านช่องแคบฮอร์มุซได้โดยมีการประสานงานและได้รับอนุญาตจากกองทัพเรือ IRGC อย่างถูกต้อง
• เรือเกาหลีใต้ผ่านช่องแคบสำเร็จ: ทางการเกาหลีใต้ยืนยันว่า เรือบรรทุกน้ำมัน "Universal Winner" ซึ่งขนส่งน้ำมันจำนวน 2 ล้านบาร์เรลจากคูเวตมุ่งหน้าไปเกาหลีใต้ ได้สัญจรผ่านช่องแคบฮอร์มุซด้วยความระมัดระวังหลังเสร็จสิ้นการเจรจากับทางการอิหร่าน นับเป็นเรือสัญชาติเกาหลีใต้ลำแรกที่ผ่านช่องแคบนี้ได้นับตั้งแต่สงครามเริ่มขึ้น
• สหรัฐฯ เดินหน้าปิดล้อมท่าเรือ: กองบัญชาการกลางสหรัฐฯ (CENTCOM) เปิดเผยว่า กองกำลังสหรัฐฯ ได้ส่งนาวิกโยธินขึ้นตรวจค้นเรือบรรทุกน้ำมันติดธงอิหร่าน "M/T Celestial Sea" ที่ต้องสงสัยว่าพยายามฝ่าฝืนมาตรการปิดล้อม โดยหลังจากตรวจค้นได้สั่งให้เรือปรับเปลี่ยนเส้นทาง ทั้งนี้ สหรัฐฯ ได้สั่งเปลี่ยนเส้นทางเรือพาณิชย์ไปแล้ว 91 ลำ และทำลายขีดความสามารถของเรืออีก 4 ลำ เพื่อให้เป็นไปตามมาตรการปิดล้อมซึ่งเริ่มบังคับใช้ในเดือนเม.ย.

ความคืบหน้าทางการทูตและการประณามจากนานาชาติ

• ปากีสถานเร่งเป็นตัวกลาง: นายซายิด โมห์ซิน เรซา แนกวี รัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทยของปากีสถาน เดินทางเยือนกรุงเตหะรานเป็นครั้งที่สองในรอบสัปดาห์ เพื่อทำหน้าที่เป็นตัวกลางส่งผ่านข้อเสนอใหม่ของสหรัฐฯ ซึ่งโฆษกกระทรวงการต่างประเทศของอิหร่านยืนยันว่าได้รับข้อเสนอแล้วและกำลังอยู่ระหว่างการพิจารณา โดยอิหร่านยังคงย้ำข้อเรียกร้องเดิมคือ สหรัฐฯ ต้องยกเลิกการอายัดสินทรัพย์ในต่างประเทศและยุติการปิดล้อมท่าเรือ
• จีน-รัสเซียประสานเสียง: ประธานาธิบดีสี จิ้นผิง ของจีน ได้หารือกับประธานาธิบดีวลาดิเมียร์ ปูติน แห่งรัสเซีย ณ กรุงปักกิ่ง โดยจีนชี้ว่าการยุติยิงอย่างครอบคลุมเป็นเรื่องเร่งด่วนที่สุด และการกลับมาสู้รบกันอีกครั้งเป็นสิ่งที่ไม่ควรทำ ด้านสำนักข่าว TASS ของรัสเซียรายงานว่า รัสเซียพร้อมที่จะช่วยหาทางยุติสงครามครั้งนี้
• ข้อจำกัดอำนาจทำสงครามของทรัมป์: สมาชิกวุฒิสภารีพับลิกัน ซินเธีย ลัมมิส แสดงความเห็นคัดค้านความพยายามของวุฒิสภาในการจำกัดอำนาจทำสงครามของทรัมป์ โดยมองว่าสงครามนี้มีจุดจบที่ชัดเจน ซึ่งจะยุติลงก็ต่อเมื่อสหรัฐฯ ได้รับการรับรอง 100% ว่าอิหร่านจะไม่มีขีดความสามารถในการพัฒนาอาวุธนิวเคลียร์

ผลกระทบด้านมนุษยธรรมและเศรษฐกิจโลก

• วิกฤตราคาอาหารโลก: องค์การอาหารและการเกษตรแห่งสหประชาชาติ (FAO) เตือนว่า การปิดกั้นช่องแคบฮอร์มุซอาจจุดชนวนให้เกิดวิกฤตราคาอาหารโลกที่รุนแรงในอีกไม่กี่เดือนข้างหน้า เนื่องจากช่องแคบนี้เคยเป็นเส้นทางขนส่งปุ๋ยเคมีถึง 1 ใน 3 ของโลก ซึ่งอาจทำให้เกษตรกรขาดแคลนปุ๋ยในช่วงฤดูเพาะปลูกฤดูร้อนนี้
• ยอดผู้เสียชีวิตในเลบานอน: กระทรวงสาธารณสุขของเลบานอนรายงานว่า ยอดผู้เสียชีวิตจากการโจมตีของอิสราเอลในเลบานอนพุ่งสูงถึง 3,073 ราย และมีผู้บาดเจ็บอีก 9,362 ราย นับตั้งแต่การปะทะกันระหว่างอิสราเอลและกลุ่มฮิซบอลเลาะห์เริ่มขึ้นเมื่อวันที่ 2 มี.ค. (สองวันหลังจากสหรัฐฯ และอิสราเอลเปิดฉากโจมตีอิหร่าน) แม้จะมีการประกาศหยุดยิงที่สหรัฐฯ เป็นตัวกลางตั้งแต่วันที่ 17 เม.ย. แต่การโจมตียังคงมีขึ้นอย่างต่อเนื่อง

ความเคลื่อนไหวภายในและประเด็นการเมืองอื่นๆ

• ข่าวลือเรื่องอดีตผู้นำอิหร่าน: เว็บไซต์ข่าวของทางการอิหร่านออกมาปฏิเสธรายงานของสำนักข่าว The New York Times ที่อ้างว่า สหรัฐฯ และอิสราเอลเล็งผลักดันให้นายมาห์มุด อาห์มาดิเนจาด อดีตประธานาธิบดีสายแข็งของอิหร่าน ขึ้นเป็นผู้นำคนใหม่หลังสิ้นสุดสงคราม โดยมีรายงานว่าการโจมตีของอิสราเอลในวันแรกของสงครามมีเป้าหมายเพื่อช่วยเขาออกจากการถูกกักบริเวณในบ้านพัก
• แถลงการณ์จากผู้นำสูงสุดคนใหม่: สื่อทางการอิหร่านเผยแพร่แถลงการณ์ที่อ้างว่าเป็นของ อยาตอลเลาะห์ มอจตาบา คาเมเนอี ผู้นำสูงสุดคนใหม่ โดยกล่าวชื่นชมการต่อสู้ของประชาชนต่อกองทัพผู้ก่อการร้ายระดับโลกสองกองทัพ ทั้งนี้ ตัวของมอจตาบายังไม่ปรากฏตัวต่อสาธารณะ โดยสหรัฐฯ เชื่อว่าเขาได้รับบาดเจ็บสาหัสจากการโจมตีในวันแรก
• อดีตผู้รักษาประตูทีมชาติอิหร่านถูกจำคุก: ทางการอิหร่านคุมขัง โมฮัมหมัด ราชิด มาซาเฮรี อดีตผู้รักษาประตูทีมชาติชุดฟุตบอลโลก 2018 หลังจากเขาโพสต์อินสตาแกรมวิจารณ์อดีตผู้นำสูงสุดของอิหร่านว่าเป็นเพียง "บทเรียนที่มืดมนและผ่านพ้นไป" โดยศาลอิหร่านอ้างว่าเขาถูกจับกุมเนื่องจากพยายามข้ามพรมแดนอย่างผิดกฎหมาย
• อิตาลีเรียกทูตอิสราเอล: รัฐบาลอิตาลีสั่งเรียกตัวเอกอัครราชทูตอิสราเอลเข้าพบ หลังมีคลิปวิดีโอที่เผยแพร่โดย อิตามาร์ เบน-กวีร์ รัฐมนตรีความมั่นคงแห่งชาติฝ่ายขวาจัดของอิสราเอล แสดงพฤติกรรมดูหมิ่นและเยาะเย้ยนักเคลื่อนไหวเรียกร้องสิทธิปาเลสไตน์ชาวอิตาลีและต่างชาติราว 430 คนที่ถูกควบคุมตัวอยู่

ที่มา CBS News