บริษัทญี่ปุ่นและผู้ค้าส่งในประเทศกำลังพิจารณาจัดหาแหล่งอะลูมิเนียมทางเลือก ทั้งจากออสเตรเลียและรัสเซีย ท่ามกลางความกังวลด้านซัพพลายเชนในตลาดโลก โดยเฉพาะเมื่อภูมิภาคตะวันออกกลางยังมีบทบาทสำคัญต่อการผลิตอะลูมิเนียมและการนำเข้าของญี่ปุ่น

ข้อมูลปี 2025 ระบุว่า ตะวันออกกลางผลิตอะลูมิเนียมคิดเป็น 10% ของการผลิตทั่วโลก และเกือบ 30% ของการนำเข้าแท่งอะลูมิเนียมของญี่ปุ่นรวมถึงอัลลอยมาจากภูมิภาคนี้ ขณะเดียวกัน ญี่ปุ่นซื้ออะลูมิเนียมจากรัสเซียไม่ถึง 70,000 ตัน รวมอัลลอยในปี 2025 ลดลง 90% จากปี 2021 แม้รัสเซียยังคิดเป็น 5% ของการผลิตอะลูมิเนียมโลก ณ ปี 2025

ผลกระทบต่อผู้ผลิตญี่ปุ่นและต้นทุนปลายน้ำ

แหล่งข่าวและผู้ผลิตในอุตสาหกรรมมองว่า บริษัทญี่ปุ่นอาจต้องกระจายการจัดหาไปยังออสเตรเลีย แอฟริกาใต้ อินโดนีเซีย และอาจรวมถึงรัสเซีย เพื่อรับมือความไม่แน่นอนด้านอุปทาน อย่างไรก็ตาม ผู้ผลิตขนาดเล็กถึงกลางอาจปรับตัวได้ยากกว่าบริษัทใหญ่ เนื่องจากต้องพึ่งพาอัลลอยเฉพาะจากโรงกลั่นเดิม

แรงกดดันดังกล่าวอาจส่งต่อไปยังอุตสาหกรรมปลายน้ำ เช่น รถยนต์ และวัสดุบรรจุกระป๋อง ซึ่งมีความไวต่อทั้งต้นทุนวัตถุดิบและความต่อเนื่องของการส่งมอบ ขณะที่การหันไปใช้วัตถุดิบจากรัสเซียอาจกระทบภาพลักษณ์และเพิ่มความเสี่ยงด้านการคว่ำบาตรหรือการชำระเงิน

ปัจจัยหนุนราคาและความเสี่ยงด้านซัพพลายเชน

ผู้สังเกตจากสถาบันการเงินญี่ปุ่นระบุว่า “แรงซื้ออย่างต่อเนื่องของจีนยังคงเป็นปัจจัยหนุนสำคัญ” ขณะที่สถานการณ์ความขัดข้องของช่องแคบฮอร์มุซและห่วงโซ่อุปทานบอกไซต์ยังส่งผลต่อโรงกลั่นในกาตาร์และบาห์เรน โดย Emirates Global Aluminum ระบุว่าโรงกลั่นแห่งหนึ่งได้รับความเสียหาย และอาจใช้เวลาถึงหนึ่งปีในการฟื้นฟูให้กลับมาดำเนินงานได้ตามปกติ

Takayuki Homma จาก Sumitomo Corp. Global Research กล่าวว่า “การเพิ่มการนำเข้าอะลูมิเนียมรัสเซียอาจเผชิญคำวิจารณ์จากชาติตะวันตก” ทำให้บริษัทญี่ปุ่นต้องชั่งน้ำหนักระหว่างความมั่นคงของอุปทาน ต้นทุน และความเสี่ยงเชิงภูมิรัฐศาสตร์อย่างรอบคอบ

สิ่งที่นักลงทุนควรจับตา

• การฟื้นตัวของโรงกลั่นในกาตาร์และบาห์เรนว่าจะใช้เวลานานแค่ไหน
• บริษัทญี่ปุ่นจะเพิ่มการนำเข้าอะลูมิเนียมจากรัสเซียหรือไม่ และในระดับใด
• ทิศทางราคาสัญญาอะลูมิเนียม LME ว่าจะทรงตัวใกล้จุดสูงสุดต่อไปหรือไม่
• ผลกระทบต่อต้นทุนของหุ้นกลุ่มโลหะและผู้ใช้อะลูมิเนียมปลายน้ำ

สำหรับนักลงทุน การเคลื่อนไหวของราคาอะลูมิเนียมและประเด็นซัพพลายเชนยังเป็นตัวแปรสำคัญต่อกลุ่ม Metals & Mining รวมถึงผู้ผลิตที่ใช้อลูมิเนียมเป็นวัตถุดิบหลัก โดยควรติดตามทั้งราคาสินค้าโภคภัณฑ์ ความคืบหน้าด้านการนำเข้า และความเสี่ยงจากมาตรการคว่ำบาตรในตลาดโลก