การปรับขึ้นราคาน้ำมันรวดเดียว 6 บาท เมื่อคืนวันที่ 25 มีนาคม ที่ผ่านมา เรียกว่าช็อกกันทุกระบบ โดยเฉพาะประชาชน ผู้ประกอบการทุกภาคส่วน เพราะการขึ้นขนาดนี้ ถือเป็นการช็อกต้นทุน ที่ส่งผลกระทบต่อเศรษฐกิจไทยทั้งระบบ เพราะน้ำมันเป็นต้นทุนหลักของทุกส่วน ไม่ว่าจะเป็นโลจิสติกส์ขนส่ง ไปจนถึงสินค้าอุปโภคบริโภค

ดังนั้นหากอิงกรอบวิเคราะห์ของธนาคารแห่งประเทศไทย ราคาน้ำมันที่เพิ่มขึ้นทุก 10% จะทำให้เงินเฟ้อไทยเพิ่มขึ้นประมาณ 0.2–0.4% ซึ่งเมื่อเทียบกับการปรับขึ้นครั้งนี้ที่อยู่ในระดับราว 15–20% จึงมีแนวโน้มทำให้เงินเฟ้อเพิ่มขึ้นราว 0.8–1.2% ภายใน 3–6 เดือนข้างหน้า เพราะนั่นหมายถึงการส่งผ่านต้นทุนเต็มรูปแบบไปยังผู้ผลิต ผู้ประกอบการ และประชาชน

เพราะฉะนั้นผลกระทบจากน้ำมันขึ้น จึงไม่ได้หยุดแค่เงินเฟ้อ แต่จะลามไปถึง กำลังซื้อและการเติบโตเศรษฐกิจโดยตรง เพราะต้นทุนธุรกิจสูงขึ้น ขณะที่กำลังซื้อประชาชนถูกกดดัน

ล่าสุด ธนาคารกรุงไทย ประเมินว่าหากมีการปิดช่องแคบฮอร์มุซ นาน 3 เดือน (มี.ค.-พ.ค.69) จะทำให้ราคาทำดีเซลพุ่งแตะ 45 บ./ลิตร ค่าไฟฟ้าจะขึ้นมาที่ 4.14 บาท และนักท่องเที่ยวหายไปเฉียด 1 ล้านคน ไม่บอกก็รู้ว่าเศรษฐกิจไทยที่เปราะบางอยู่แล้ว จะบอบช้ำหนักขึ้นไปอีก

ขณะที่ฝั่งรัฐบาล แม้จะเตรียมออกมาตรการเยียวยา เช่น การลดภาษีสรรพสามิตน้ำมัน เติมเงินบัตรสวัสดิการ 100–400 บาทต่อเดือน ช่วยกลุ่มขนส่ง เกษตรกร กลุ่มประมง รวมถึงการอัดฉีดสินเชื่อดอกเบี้ยต่ำ 10,000 ล้านบาทให้ SMEs และคุมราคาสินค้าจำเป็นกว่า 60 รายการ แต่ก็ต้องยอมรับว่ามาตรการเหล่านี้ ช่วยบรรเทาผลกระทบได้บางส่วนเท่านั้น แต่ไม่สามารถหยุดแรงส่งผ่านต้นทุนทั้งระบบได้หมด

เพราะฉะนั้นมองในมุมการเมือง การตัดสินใจขึ้นราคาน้ำมันครั้งนี้จึงไม่ใช่แค่เรื่องเศรษฐกิจ แต่อาจเป็นการเดิมพันความเชื่อมั่นของรัฐบาลโดยตรง ซึ่งเกิดขึ้นในช่วงที่ประชาชนยังรู้สึกไม่มั่นใจ จากภาวะเศรษฐกิจที่ชะลอตัว เพราะขณะที่รายได้ไม่ฟื้น แต่ค่าครองชีพกลับพุ่งขึ้น การออกมาตรการครั้งนี้จึงถูกจับตาว่าเป็นแค่การประคองตัว หากเงินเฟ้อเร่งตัวจริง และกำลังซื้อหดตัวต่อเนื่อง ความกดดันทางการเมืองจะเพิ่มขึ้นทันที ทั้งจากภาคประชาชน ผู้ประกอบการ ไปจนถึงแรงเสียดทานในเชิงนโยบายเศรษฐกิจ

ดังนั้นสิ่งที่รัฐบาลอนุทิน ต้องรับมือตอนนี้อาจไม่ใช่แค่น้ำมันแพง แต่คือความเสี่ยงของภาวะเงินเฟ้อสูง เศรษฐกิจโตต่ำ ซึ่งรัฐบาลต้องบริหารและรับมือกับสถานการณ์ตอนนี้ให้รอบคอบ และรัดกุมที่สุด เพราะนี่คือวิกฤตการณ์พลังงานโลก ที่หลีกเลี่ยงไม่ได้ หากบริหารไม่ดี ก็อาจกลายเป็นจุดเปลี่ยนสำคัญที่ทำให้ทั้งเศรษฐกิจและเสถียรภาพทางการเมืองเข้าสู่ช่วงเปราะบางมากกว่าเดิม