ธนาคารกลางศรีลังกาปรับขึ้นอัตราดอกเบี้ยนโยบาย 1% สู่ระดับ 8.75% จากเดิม 7.75% เพื่อรับมือกับแรงกดดันจากเงินเฟ้อที่เร่งตัวและค่าเงินรูปีที่อ่อนลง ท่ามกลางความไม่แน่นอนจากสงครามอิหร่านในตะวันออกกลาง ซึ่งกำลังซ้ำเติมต้นทุนพลังงานและภาวะการเงินของประเทศที่นำเข้าพลังงานเป็นหลัก

การตัดสินใจครั้งนี้สร้างความประหลาดใจให้กับตลาด เพราะนักเศรษฐศาสตร์และนักวิเคราะห์ 7 จาก 12 คน ที่ Reuters สำรวจไว้ คาดว่าแบงก์ชาติจะปรับขึ้นเพียง 25 basis points หรือใกล้เคียงเท่านั้น ขณะที่การขยับขึ้นแรงกว่าคาดสะท้อนว่าธนาคารกลางมองความเสี่ยงด้านเสถียรภาพราคาและอัตราแลกเปลี่ยนรุนแรงกว่าที่ตลาดประเมินไว้ก่อนหน้านี้

แรงกดดันจากเงินเฟ้อและค่าเงินรูปี

ศรีลังกาเผชิญแรงกดดันทั้งจากราคาในประเทศที่มีแนวโน้มสูงขึ้น และจากค่าเงินรูปีที่อ่อนค่าอย่างต่อเนื่อง ซึ่งทำให้ต้นทุนสินค้านำเข้าแพงขึ้นโดยเฉพาะพลังงานและวัตถุดิบสำคัญ เมื่อราคานำเข้าขยับสูง ต้นทุนของภาคธุรกิจและครัวเรือนก็เพิ่มขึ้นตาม ส่งผลให้ความเสี่ยงเงินเฟ้อฝังตัวในระบบเศรษฐกิจยิ่งมากขึ้น

การขึ้นดอกเบี้ยในครั้งนี้จึงเป็นสัญญาณชัดเจนว่าธนาคารกลางเลือกให้ความสำคัญกับการคุมเสถียรภาพราคามากกว่าการพยุงการเติบโตในระยะสั้น โดยเฉพาะในภาวะที่ต้นทุนเงินและต้นทุนพลังงานกำลังสูงขึ้นพร้อมกัน ซึ่งอาจกระทบกำลังซื้อและการลงทุนภายในประเทศ

วิกฤตตะวันออกกลางเพิ่มความไม่แน่นอน

Capital Economics ประเมินว่าแรงกดดันจากวิกฤตตะวันออกกลางอาจยังไม่จบง่าย ๆ และการขึ้นดอกเบี้ยครั้งนี้อาจไม่ใช่ครั้งสุดท้าย หากสถานการณ์ยังไม่คลี่คลาย เพราะความตึงเครียดทางภูมิรัฐศาสตร์สามารถผลักดันราคาพลังงานให้สูงขึ้นต่อเนื่อง และเพิ่มภาระต่อประเทศที่พึ่งพาการนำเข้าน้ำมันในสัดส่วนสูง

เมื่อราคาพลังงานปรับขึ้นและค่าเงินอ่อนค่าในเวลาเดียวกัน เศรษฐกิจที่เปราะบางจะเผชิญแรงกดดันหลายด้าน ทั้งเงินเฟ้อที่เร่งขึ้น ต้นทุนการดำเนินธุรกิจที่สูงขึ้น และความเสี่ยงด้านดุลบัญชีเดินสะพัด ซึ่งล้วนเป็นปัจจัยที่ทำให้ธนาคารกลางต้องเข้มงวดกับนโยบายการเงินมากขึ้น

ผลกระทบต่อสินทรัพย์เสี่ยงและตลาดเกิดใหม่

การปรับขึ้นดอกเบี้ยของศรีลังกายังสะท้อนความกังวลต่อกระแสเงินทุนในตลาดเกิดใหม่ โดยเฉพาะประเทศที่มีฐานะพึ่งพาการนำเข้าพลังงานสูงและมีความเปราะบางด้านอัตราแลกเปลี่ยน นักลงทุนมักมองหาสัญญาณความเสี่ยงจากนโยบายการเงินและภาวะดุลภายนอก เพราะทั้งสองปัจจัยมีผลต่อความสามารถในการชำระหนี้และเสถียรภาพของสินทรัพย์ในประเทศ

ในภาพรวม การขึ้นดอกเบี้ยสู่ 8.75% ครั้งนี้จึงไม่ใช่เพียงการต่อสู้กับเงินเฟ้อเท่านั้น แต่ยังเป็นการส่งสัญญาณว่าศรีลังกากำลังป้องกันไม่ให้แรงกระแทกจากต่างประเทศลุกลามเป็นวิกฤตทางการเงินรอบใหม่ ซึ่งตลาดจะจับตาอย่างใกล้ชิดต่อไปว่าธนาคารกลางจะจำเป็นต้องใช้มาตรการเพิ่มเติมอีกหรือไม่

• อัตราดอกเบี้ยนโยบายใหม่: 8.75%
• ปรับขึ้น: 100 basis points หรือ 1 จุดเปอร์เซ็นต์
• เหตุผลหลัก: เงินเฟ้อเร่งตัวและรูปีอ่อนค่า
• ปัจจัยเสี่ยง: ผลกระทบจากสงครามในตะวันออกกลาง