Asian Miracle จะไปต่ออย่างไร? ถอดบทเรียนเศรษฐกิจเอเชียจากเวที IMF-WB 2026

สำนักข่าวอีไฟแนนซ์ไทย- -12 ต.ค. 69 21:45 น. งาน IMF-World Bank Group Annual Meetings 2026 วันแรก มีการจัดเสวนาในหัวข้อ “Shaping the Future of Asia Book Launch” ซึ่งเป็นการนำเสนอหนังสือตามธรรมเนียมการประชุมประจำปี โดยปีนี้มีชื่อว่า การกำหนดอนาคตของเอเชีย: โอกาสและความท้าทาย (Shaping the Future of Asia: Opportunities and Challenges) โดยมีคริสตาลินา กอร์เกียวา กรรมการจัดการ IMF กล่าวเปิดงาน พร้อมด้วยผู้บริหารระดับสูงที่คร่ำหวอดในแวดวงเศรษฐกิจ-การเงินในภูมิภาค ร่วมเวทีเสวนาและแลกเปลี่ยนมุมมองเกี่ยวกับแนวโน้มสำคัญที่กำหนดความมั่นคงในระยะยาวของเอเชีย รวมไปถึงการรับมือกับความท้าทาย ทั้งความแตกแยกทางภูมิเศรษฐกิจ, การเปลี่ยนแปลงด้านประชากร และรูปแบบการค้าที่ต่างไปจากอดีต คริสตาลินา กอร์เกียวา กรรมการจัดการกองทุนการเงินระหว่างประเทศ (IMF) กล่าวว่า เอเชียเป็นแรงขับเคลื่อนสำคัญของเศรษฐกิจโลกตลอดครึ่งศตวรรษที่ผ่านมา โดยตั้งแต่ปี 1990 ภูมิภาคมีส่วนสร้างการเติบโตของเศรษฐกิจโลกเกือบ 2 ใน 3 และเพิ่มขึ้นเป็น 68% ในปีนี้ ขณะเดียวกัน ความยากจนขั้นรุนแรงในเอเชียลดลงจากกว่า 25% เหลือต่ำกว่า 5% สะท้อนว่าการเติบโตทางเศรษฐกิจช่วยยกระดับคุณภาพชีวิตของประชาชนได้อย่างมีนัยสำคัญ อย่างไรก็ตาม อนาคตของภูมิภาคยังเผชิญความท้าทายจากการเปลี่ยนแปลงโครงสร้างประชากร ความก้าวหน้าทางเทคโนโลยี รูปแบบการค้าและการเงินที่เปลี่ยนไป รวมถึงการเปลี่ยนผ่านด้านพลังงาน ท่ามกลางความไม่แน่นอนของเศรษฐกิจโลกที่เพิ่มขึ้น กฤษณะ ศรีนิวาสัน ผู้อำนวยการภูมิภาคเอเชียและแปซิฟิกของ IMF เป็นผู้นำเสนอประเด็นสำคัญในหนังสือ กล่าวถึงปาฏิหาริย์ทางเศรษฐกิจของเอเชีย (Asian Miracle) เริ่มต้นจากการเติบโตของกลุ่มเศรษฐกิจเสือเอเชีย ได้แก่ เกาหลีใต้ ไต้หวัน ฮ่องกง และสิงคโปร์ ก่อนขยายตัวในวงกว้างตั้งแต่ต้นทศวรรษ 1990 โดยมี 3 ปัจจัยขับเคลื่อนหลัก ได้แก่ การลงทุนซึ่งมีสัดส่วนเฉลี่ย 27% ของ GDP ในช่วงปี 1995-2024, การเพิ่มขึ้นของประชากรวัยทำงานราว 1,000 ล้านคนระหว่างปี 1990-2020 ซึ่งสร้างปันผลทางประชากร (Demographic Dividend) และการเปิดเสรีทางการค้า โดยสัดส่วนการค้าของเอเชียในตลาดโลกเพิ่มขึ้น 10 จุดเปอร์เซ็นต์ เป็น 40% ในช่วงปี 2000-2025 นอกจากนี้ ภาคการค้ายังมีส่วนสนับสนุนการเปลี่ยนแปลงโครงสร้างอุตสาหกรรม และการเคลื่อนย้ายแรงงานจากภาคส่วนที่มีผลิตภาพต่ำไปสู่ภาคส่วนที่มีผลิตภาพสูงขึ้น ซึ่งช่วยยกระดับผลิตภาพของเศรษฐกิจเอเชีย อย่างไรก็ตาม อนาคตของเศรษฐกิจเอเชียยังเผชิญความท้าทายสำคัญ 3 ด้าน ได้แก่ การเปลี่ยนแปลงโครงสร้างประชากร โดยอัตราเจริญพันธุ์ลดลงจาก 6 เหลือ 1.6 และสัดส่วนประชากรอายุ 65 ปีขึ้นไปมีแนวโน้มเพิ่มขึ้น ส่งผลให้กำลังแรงงานลดลง ซึ่งจำเป็นต้องเพิ่มการมีส่วนร่วมของผู้หญิงในตลาดแรงงานและส่งเสริมการทำงานของผู้สูงอายุ เทคโนโลยีและปัญญาประดิษฐ์ (AI) ซึ่งมีศักยภาพเพิ่มการเติบโตทางเศรษฐกิจ แต่ความพร้อมในการนำเทคโนโลยีมาใช้ที่แตกต่างกันอาจเพิ่มความเหลื่อมล้ำระหว่างประเทศ การรวมตัวทางเศรษฐกิจในภูมิภาค ท่ามกลางมาตรการจำกัดทางการค้าที่เพิ่มขึ้นเกือบ 3 เท่านับตั้งแต่ปี 2019 โดยการลดภาษีและอุปสรรคทางการค้าที่ไม่ใช่ภาษีภายในภูมิภาคอาจช่วยเพิ่ม GDP ของเอเชียได้ถึง 1.8% ในระยะยาว ดังนั้น เอเชียจำเป็นต้องเร่งปฏิรูปเพื่อรับมือสังคมสูงวัย เตรียมแรงงานให้พร้อมต่อการเปลี่ยนแปลงทางเทคโนโลยี และขยายความร่วมมือทางเศรษฐกิจ เพื่อเสริมสร้างความยืดหยุ่นและรักษาการเติบโตในระยะยาว ไนเจล คลาร์ก รองกรรมการผู้จัดการ IMF มองว่า เอเชียมีพัฒนาการทางเศรษฐกิจที่โดดเด่นตามที่ได้เกริ่นไป และรายได้ต่อหัวยังโตเร็วกว่ากลุ่มประเทศ G7 (ไม่รวมญี่ปุ่น) ถึง 2 เท่า ความสำเร็จดังกล่าวเกิดจากกำหนดนโยบายเชิงโครงสร้างที่สำคัญ ได้แก่ การเปลี่ยนผ่านจากภาคเกษตรกรรมไปสู่อุตสาหกรรมและบริการที่มีผลิตภาพสูง, การเข้าเป็นส่วนหนึ่งของห่วงโซ่อุปทานโลก, การลงทุนในทุนมนุษย์และโครงสร้างพื้นฐานในอัตราเฉลี่ย 27% ของ GDP รวมถึงการได้รับประโยชน์จากประชากรวัยทำงานกว่า 1,000 ล้านคนที่เข้าสู่ตลาดแรงงานในช่วงเวลาดังกล่าว สำหรับกรณีศึกษาที่สำคัญจากเอเชียคือ ประเทศต่าง ๆ สามารถกำหนดทิศทางการพัฒนาของตนเองผ่านการเลือกใช้นโยบายที่เหมาะสม โดยวิกฤตการเงินเอเชียปี 1997 กลายเป็นแรงผลักดันให้หลายประเทศปฏิรูประบบการเงิน, เสริมสร้างความน่าเชื่อถือของนโยบาย และยกระดับสถาบันเศรษฐกิจ อย่างเช่น ไทยและอินโดนีเซียที่พัฒนากรอบนโยบายการคลัง ขณะเดียวกัน ไทยและมาเลเซียยังปรับโครงสร้างภาคธุรกิจเพื่อเพิ่มความเชื่อมั่นของนักลงทุน พร้อมเน้นย้ำว่า การเปิดรับเศรษฐกิจโลกยังเป็นประโยชน์ต่อการเติบโต แต่ต้องดำเนินควบคู่กับการลงทุนขนาดใหญ่ พร้อมกับรักษาเสถียรภาพเศรษฐกิจมหภาค และความน่าเชื่อถือของนโยบาย เพื่อนำไปสู่การปฏิรูปเชิงโครงสร้าง ชางยอง รี อดีตผู้ว่าการธนาคารกลางเกาหลีใต้ กล่าวว่า ปัจจัยสำคัญที่ทำให้เกาหลีใต้ประสบความสำเร็จในการพัฒนาเศรษฐกิจ ไม่ได้มีเพียงนโยบายอุตสาหกรรม การส่งออก หรือการศึกษา แต่ยังรวมถึงธรรมาภิบาลและการแก้ปัญหาคอร์รัปชัน โดยเฉพาะในหมู่ผู้บริหารระดับสูงของภาครัฐและนักการเมือง ซึ่งช่วยสร้างความเชื่อมั่นและทำให้นโยบายเศรษฐกิจสัมฤทธิผลเป็นที่ประจักษ์ พร้อมยกตัวอย่างการจัดสรรเงินช่วยเหลือจากต่างประเทศเพื่อการพัฒนา การควบคุมเงินทุนไหลออกเพื่อส่งเสริมการลงทุนภายในประเทศ และการจัดเก็บภาษีมูลค่าเพิ่ม (VAT) ซึ่งช่วยเพิ่มความแข็งแกร่งทางการคลัง พร้อมเน้นย้ำว่า การดำเนินนโยบายเศรษฐกิจมหภาคให้เกิดผลจำเป็นต้องมีระบบธรรมาภิบาลที่เข้มแข็ง เพื่อให้รัฐบาลได้รับความไว้วางใจ นอกจากนี้ รียังมองว่า “วิกฤตการเงินเอเชียปี 1997 เป็นเสมือนพรที่ซ่อนอยู่ ซึ่งช่วยให้การเปลี่ยนผ่านทางเศรษฐกิจของเราเกิดขึ้น” แม้วิกฤตครั้งนั้นจะสร้างความเสียหายอย่างหนักแก่เกาหลีใต้ แต่ก็เป็นจุดเปลี่ยนสำคัญที่เปิดทางให้ประเทศปรับโครงสร้างเศรษฐกิจ จากระบบที่รัฐมีบทบาทนำไปสู่ระบบที่ภาคเอกชนมีบทบาทมากขึ้น ผ่านการปรับโครงสร้างบริษัท การปฏิรูประบบการเงิน และการเพิ่มความเป็นอิสระของธนาคารกลาง ผลพวงจากการปฏิรูปดังกล่าวช่วยวางรากฐานให้บริษัทเทคโนโลยีและอุตสาหกรรมเซมิคอนดักเตอร์ของเกาหลีใต้เติบโตได้อย่างแข็งแกร่ง ดร. วิรไท สันติประภพ อดีตผู้ว่าการธนาคารแห่งประเทศไทย มองว่า การที่ไทยสามารถเข้าเป็นส่วนหนึ่งของห่วงโซ่มูลค่าโลก ตั้งแต่ทศวรรษ 1980 เกิดจากปัจจัยภายในประเทศ 4 ประการ ประกอบด้วย 1) การปรับนโยบายจากการทดแทนการนำเข้าสู่การส่งเสริมการส่งออกและการลงทุนโดยอาศัยกลไกตลาด 2) การลงทุนโครงสร้างพื้นฐานและระบบโลจิสติกส์ โดยเฉพาะพื้นที่ Eastern Seaboard 3) การมีสถาบันเศรษฐกิจที่เข้มแข็งและผู้เชี่ยวชาญที่มีวิสัยทัศน์ แม้ประเทศเผชิญความไม่แน่นอนทางการเมือง และ 4) การปฏิรูปหลังวิกฤตการเงินปี 1997 ซึ่งช่วยเสริมสร้างเสถียรภาพเศรษฐกิจ การกำกับดูแลสถาบันการเงิน และพัฒนาตลาดทุน นอกจากนี้ ปัจจัยภายนอกอย่างข้อตกลง Plaza Accord ปี 1985 ที่ผลักดันให้ผู้ผลิตญี่ปุ่นย้ายฐานการผลิตมายังภูมิภาค รวมถึงการเปิดเสรีทางการค้าและข้อตกลงการค้าระหว่างประเทศ ยังช่วยดึงดูดการลงทุนจากญี่ปุ่น เกาหลีใต้ ไต้หวัน และบริษัทระดับโลก จนเกิดคลัสเตอร์อุตสาหกรรมและยกระดับบทบาทของไทยในห่วงโซ่มูลค่าโลก วี. อนันธา นาเกสวารัน ที่ปรึกษาเศรษฐกิจหลักของรัฐบาลอินเดีย กล่าวว่า อินเดียเป็นหนึ่งในแรงขับเคลื่อนสำคัญที่ช่วยสนับสนุนการเติบโตโดยรวมของเอเชียโดยเฉพาะในช่วงหลังโควิด-19 จากการวางรากฐานด้านการศึกษาย้อนไปถึงยุค 1950 โดยเฉพาะสถาบันเทคโนโลยีและการบริหารจัดการ ซึ่งช่วยให้อินเดียคว้าโอกาสจากการเติบโตของอุตสาหกรรม IT รวมถึงการปฏิรูปเศรษฐกิจในช่วงทศวรรษ 1990 ที่เปิดเสรีภาคการเงิน ระบบอัตราแลกเปลี่ยน และตลาดสินค้า ตลอดจนยกเลิกระบบใบอนุญาตอุตสาหกรรม ซึ่งช่วยยกระดับแนวโน้มการเติบโตของเศรษฐกิจจากระดับเฉลี่ยราว 3.5% ในช่วงก่อนหน้านั้น นับตั้งแต่ปี 2014 อินเดียสามารถแก้ไขข้อจำกัดด้านอุปทานที่ฉุดรั้งการเติบโต ผ่านการลงทุนภาครัฐในโครงสร้างพื้นฐาน การส่งเสริมการเข้าถึงบริการทางการเงิน และการปฏิรูปเชิงโครงสร้าง เช่น กฎหมายล้มละลายและฟื้นฟูกิจการ และโครงสร้างพื้นฐานดิจิทัลภาครัฐ ปัจจัยเหล่านี้ช่วยให้อินเดียรักษาการเติบโตในระดับสูง ควบคู่กับการลดแรงกดดันเงินเฟ้อและรักษาวินัยการคลัง พร้อมกับยกตัวอย่างว่า ในปี 2022 ซึ่งเป็นช่วงที่เกิดเงินเฟ้อทั่วโลกจากสงครามรัสเซีย-ยูเครน อัตราเงินเฟ้อของอินเดียขึ้นไปสูงสุดที่ 7.8% ขณะที่ประเทศพัฒนาแล้วบางแห่งขึ้นไปแตะที่ตัวเลขสองหลักหรือหลักเดียวช่วงปลาย สะท้อนความสามารถในการรับมือกับแรงกระแทกจากภายนอกที่ดีขึ้น อย่างไรก็ตาม นาเกศวารันเตือนว่า การแข่งขันทางภูมิรัฐศาสตร์และการแย่งชิงทรัพยากรจะเป็นปัจจัยกำหนดทิศทางเศรษฐกิจโลกในศตวรรษที่ 21 และอาจทำให้เอเชียเผชิญความท้าทายมากกว่าช่วงหลายทศวรรษที่ผ่านมา พร้อมระบุว่า การแข่งขันทางภูมิรัฐศาสตร์จะเป็นปัจจัยสำคัญที่กำหนดทิศทางของศตวรรษที่ 21

Asian Miracle จะไปต่ออย่างไร? ถอดบทเรียนเศรษฐกิจเอเชียจากเวที IMF-WB 2026

efinAI

efinAI

Related Topics

Reporting by

Supak Hophungju

Latest

บอนด์สหรัฐจับตา CPI และถ้อยแถลงวอร์ชที่ IMF

เบลเยียมยกเลิกแถลงนโยบาย กระทบความเชื่อมั่นการคลังยุโรป

ตลาดอสังหาฯ มิดเวสต์สหรัฐฯ หมดยุคของถูก ดอกเบี้ยพุ่งฉุดตลาดบ้าน

IEA เร่งปล่อยสต็อกดีเซล กระทบหุ้น ทองคำ และบอนด์

EU-จีนลดนำเข้ารถไฮบริด Renault ชี้หมุดหมายสำคัญ

Popular

ดาวโจนส์ปิดบวก 423 จุด จับตาประกาศงบ Q3-เงินเฟ้อสหรัฐก.ย.

สรุปข่าวต่างประเทศ ประจำวันจันทร์ที่ 12 ตุลาคม 2569

สรุปหุ้นเด่นทางเทคนิค (12/10/69)

“เอกนิติ” นำทีมขึ้น 4 เวทีใหญ่ IMF-World Bank 2026 นัดถกคีย์แมนโลก 30 วง หวังต่อยอดโอกาสเศรษฐกิจ

สรุปข่าวเด่น สำนักข่าวอีไฟแนนซ์ไทย ประจำวันที่ 12 ตุลาคม 2569

Related