ญี่ปุ่นเตรียมนำเข้าน้ำมันดิบ 1 ล้านบาร์เรล จากเม็กซิโกภายในเดือนกรกฎาคม เพื่อกระจายแหล่งอุปทานและลดความเสี่ยงด้านพลังงานจากตะวันออกกลางที่ยังมีความขัดแย้ง ข้อตกลงดังกล่าวสะท้อนความพยายามของโตเกียวในการหาแหล่งน้ำมันทางเลือก ขณะที่ประเทศยังพึ่งพาการนำเข้าจากตะวันออกกลางมากกว่า 90% ของน้ำมันดิบทั้งหมด

ซานาเอะ ทาคาอิจิ นายกรัฐมนตรีญี่ปุ่น ได้โทรศัพท์หารือกับประธานาธิบดีคลอเดีย เชนบามของเม็กซิโก เมื่อวันอังคาร และขอให้เพิ่มการส่งออกน้ำมันดิบ การหารือครั้งนี้เกิดขึ้นท่ามกลางแรงกดดันด้านความมั่นคงของอุปทานพลังงาน และถูกมองว่าเป็นความพยายามสร้างเส้นทางนำเข้าที่หลากหลายมากขึ้น

แหล่งข่าวระบุว่า นี่เชื่อว่าเป็นข้อตกลงแรกระหว่างญี่ปุ่นกับรัฐบาลต่างประเทศเพื่อจัดหาแหล่งน้ำมันทางเลือก อย่างไรก็ดี ปริมาณ 1 ล้านบาร์เรล ยังน้อยกว่าการบริโภคน้ำมันรายวันของญี่ปุ่นที่ประเมินไว้ราว 1.7 ล้านบาร์เรล ต่อวัน ดังนั้นตลาดจึงมองว่าญี่ปุ่นยังต้องการการจัดส่งที่ต่อเนื่องในระยะถัดไป

สองผู้นำตกลงส่งเสริมความร่วมมือด้านพลังงานและด้านอื่นๆ ในการแถลงข่าวเมื่อวันอังคาร โดยเชอินบัมกล่าวว่า “คำขอของโตเกียวจะได้รับการพิจารณาในทางบวก” คำกล่าวดังกล่าวช่วยตอกย้ำแนวโน้มความร่วมมือที่อาจขยายตัวต่อจากนี้ แม้เม็กซิโกจะเผชิญข้อจำกัดด้านกำลังผลิตและการผลิตที่ลดลงในช่วงหลัง

เม็กซิโกเป็นผู้ผลิตน้ำมันอันดับที่ 11 ของโลก และมีส่วนแบ่งตลาดประมาณ 2% ในช่วงหลังๆ การส่งออกไปญี่ปุ่นมีน้อยหรือแทบไม่มี เนื่องจากกำลังการผลิตต่ำและการนำเข้าจากสหรัฐฯ เพิ่มขึ้นอย่างมาก นอกจากนี้ การผลิตน้ำมันดิบของเม็กซิโกยังลดลงจากแหล่งน้ำมันและอุปกรณ์การผลิตที่มีอายุมากขึ้น

ผลกระทบต่อความมั่นคงพลังงานและซัพพลายเชน

มุมมองของตลาดไม่ได้จำกัดอยู่แค่การนำเข้าน้ำมันดิบเท่านั้น แต่ยังรวมถึงภาพใหญ่ของการปรับโครงสร้างซัพพลายเชนพลังงานของญี่ปุ่น การเข้าถึงแหล่งอุปทานจากเม็กซิโกอาจช่วยลดการพึ่งพาตะวันออกกลางในเชิงกลยุทธ์ แม้ปริมาณจริงจะยังไม่มากเมื่อเทียบกับความต้องการใช้น้ำมันทั้งประเทศ

โตเกียวยังมองว่าเม็กซิโกเป็นหุ้นส่วนสำคัญในมิติความมั่นคงเศรษฐกิจ เนื่องจากอาจช่วยลดการพึ่งพาจีนในวัตถุดิบสำคัญได้ด้วย เม็กซิโกเป็นผู้ผลิตแร่ฟลูออไรต์อันดับสองของโลก ซึ่งเป็นวัสดุสำหรับอุปกรณ์การผลิตเซมิคอนดักเตอร์ และยังมีการผลิตเงินและตะกั่วในระดับสูง

ประเด็นที่ต้องติดตามต่อจากนี้

• ติดตามการพิจารณาเพิ่มการส่งออกน้ำมันดิบจากฝั่งเม็กซิโก
• ติดตามการจัดส่งน้ำมันดิบภายในเดือนกรกฎาคม และความต่อเนื่องของอุปทาน
• ติดตามกรอบการเจรจาด้านความมั่นคงทางเศรษฐกิจที่ทาคาอิจิเสนอ

ระหว่างการสนทนากับเชอินบัม ทากาอิชิยังเสนอการจัดตั้งกรอบการเจรจาด้านความมั่นคงทางเศรษฐกิจและประเด็นที่เกี่ยวข้อง ซึ่งหากพัฒนาไปได้ อาจกลายเป็นอีกหนึ่งกลไกสำคัญในการเชื่อมโยงนโยบายพลังงาน การค้า และความมั่นคงของทั้งสองประเทศในระยะยาว

ที่มา Nikkei Asia