
นอกจากโครงการก่อสร้างของ บมจ.อิตาเลียนไทย ดีเวล๊อปเมนต์ (ITD) จะเกิดอุบัติเหตุเครนถล่มต่อเนื่อง 2 วันที่ผ่านมา (14-15 ม.ค.69) รวมถึงกรณีตึกสำนักงานการตรวจเงินแผ่นดิน (สตง.) ที่ถล่มก่อนหน้านี้ และอื่น ๆ อีกหลายครั้ง เป็นเหตุให้มีผู้บาดเจ็บและเสียชีวิตมากกว่า 100 ราย ในมุมที่เป็นบริษัทจดทะเบียน (บจ.) ตลาดหุ้นไทย ITD ก็สร้างความเสียหายไม่ต่างกัน
ล่าสุดขอขยายเวลากำหนดไถ่ถอนหุ้นกู้ไปอีก 3 ปี โดยปัจจุบันมีหุ้นกู้ 5 ชุด ที่จะครบปี 69-71 มูลค่ารวมถึง 14,455 ล้านบาท ประกอบด้วย ITD242A ครบกำหนดไถ่ถอนวันที่ 15 ก.พ.69 มูลค่า 2,000 ล้านบาท, ITD24DA ครบกำหนดไถ่ถอนวันที่ 4 ธ.ค.69 มูลค่า 2,455 ล้านบาท, ITD24DB ครบกำหนดไถ่ถอนวันที่ 4 ธ.ค.69 มูลค่า 1,215 ล้านบาท, ITD254A ครบกำหนดไถ่ถอนวันที่ 29 เม.ย.70 มูลค่า 6,000 ล้านบาท และ ITD266A ครบกำหนดไถ่ถอนวันที่ 2 มิ.ย.71 มูลค่า 2,785 ล้านบาท โดยจะมีการประชุมเพื่อขออนุมัติผู้ถือหุ้นกู้ 16 ม.ค.นี้
สาเหตุสำคัญคาดมาจากการขาดสภาพคล่องทางการเงิน เพราะ ณ สิ้นงบไตรมาส 3/69 มีอัตราส่วนหนี้สินต่อส่วนผู้ถือหุ้น (D/E) สูงถึง 8.89 เท่า อัตราส่วนสภาพคล่องต่ำกว่าเหลือเพียง 0.7 เท่า ซึ่งต่ำกว่าเกณฑ์มาตรฐานที่ 1 เท่าอย่างมีนัยสำคัญ แม้ผลประกอบการงวด 9 เดือนปี 68 จะแสดงกำไรสุทธิสูงถึง 7,394 ล้านบาท แต่กำไรดังกล่าวส่วนใหญ่เป็น "กำไรพิเศษที่ไม่ได้เป็นตัวเงินสด" จากการปรับประเภทเงินลงทุนในเหมืองโปแตช 11,930 ล้านบาท และการขายเงินลงทุนในบริษัทย่อย 8,221 ล้านบาท ขณะที่กระแสเงินสดจากการดำเนินงานจริง ณ สิ้นงบ ก.ย.68 ยังติดลบ 441 ล้านบาท และธุรกิจหลักรับเหมาก่อสร้างขาดทุนขั้นต้นสูงถึง 6,227 ล้านบาท
ITD ถือว่าเป็นผู้ประกอบการรับเหมาก่อสร้างในตลาดหุ้นไทยที่มีรายได้สูงสุดในรอบ 10 ปีหลัง (58-67) จนถึงงวด 9 เดือนปี 68 แต่ศักยภาพการทำกำไรกลับต่ำรั้งกลุ่มท้ายแถว หากไม่นับงบการเงิน 9 เดือนปี 68 ที่มีกำไรทางบัญชีสูงถึง 7,394 ล้านบาท ตั้งแต่ปี 58-67 ขาดทุน 8 ใน 10 ปี
ผลประกอบการ ITD รอบ 10 ปีหลัง | ||
ปี | รายได้ (ลบ.) | กำไรสุทธิ (ลบ.) |
9M/68 | 45,872 | 7,394 |
67 | 72,454 | -5,776 |
66 | 64,530 | -1,072 |
65 | 67,833 | -4,759 |
64 | 59,698 | -156 |
63 | 54,915 | -1,104 |
62 | 62,997 | -37 |
61 | 61,531 | 306 |
60 | 55,960 | 413 |
59 | 48,012 | -109 |
58 | 51,880 | -362 |
ณ สิ้น ก.ย.68 มีขาดทุนสะสมรวมมโหฬารถึง 4,245.02 ล้านบาท ส่งผลให้ไม่สามารถจ่ายเงินปันผลให้กับผู้ถือหุ้นได้ ครั้งสุดท้ายคือ 24 พ.ค.62 หรือ 6 ปีก่อน
ขณะเดียวกันงบการเงิน ณ สิ้นไตรมาส 3/68 ผู้สอบบัญชีไม่อาจแสดงความเห็นต่อข้อมูลทางการเงิน เพราะความไม่แน่นอนที่มีสาระสาคัญที่เกี่ยวข้องกับการดำเนินงานต่อเนื่อง, รายการบัญชีที่ผู้สอบฯ ไม่สามารถหาหลักฐานการสอบทานข้อมูลทางการเงินที่เหมาะสมอย่างเพียงพอเนื่องจากข้อจากัดของสถานการณ์ และรายงานการสอบทานโดยให้ข้อสรุปอย่างมีเงื่อนไขของผู้สอบบัญชีบริษัทย่อย
และมีข้อสังเกตที่น่าสนใจคือ ITD มีหนี้สินหมุนเวียนสูงกว่าสินทรัพย์หมุนเวียนจำนวน 17,887.74 ล้านบาท และจำนวน 15,944.98 ล้านบาท ตามลำดับ ซึ่งหนี้สินหมุนเวียนส่วนใหญ่ประกอบด้วยเงินเบิกเกินบัญชีและเงินกู้ยืมระยะสั้นจากสถาบันการเงิน เงินกู้ยืมระยะสั้นจากตั๋วสัญญาใช้เงิน ทรัสต์รีซีต/เลตเตอร์ออฟเครดิต เจ้าหนี้การค้าและเจ้าหนี้อื่นและหนี้สินตามสัญญา
ขณะที่ ตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทย (ตลท.) ยังคงขึ้นเครื่องหมาย CS (Caution – Financial Statements) กับ ITD เนื่องจากผู้สอบบัญชีไม่อาจแสดงความเห็นต่องบการเงินในไตรมาสที่ 3/68 และเครื่องหมาย CB (Caution – Business) เนื่องจากมีผลการดำเนินงานขาดทุนสุทธิ 3 ปีติดต่อกัน จนทำให้ส่วนของผู้ถือหุ้นต่ำกว่า 100% ของทุนชำระแล้ว สำหรับงบการเงินประจำปี 67
ครั้งสุดท้ายที่ราคาหุ้น ITD ให้ผลตอบแทนที่ดีคือปี 64 โดยผลตอบแทนปีนั้นปิดที่ 2.28 ปรับตัวเพิ่มขึ้น 105% จากปี 63 แต่หลังจากนั้นสารพันข่าวร้ายเกี่ยวกับโครงการก่อสร้างถล่มและผลประกอบการที่ขาดทุนหนักต่อเนื่อง ส่งผลให้ราคาไหลลงต่อเนื่อง ล่าสุดวันนี้เหลือเพียง 0.20 บาท เท่ากับ 5 ปีหลัง (นับจากสิ้นปี 64) ราคาหุ้นปรับตัวลดลงถึง 91%
ณ วันปิดสมุด 2 เม.ย.68 มีผู้ถือหุ้นรายย่อยรวมถึง 35,443 ราย ซึ่งไม่รู้ว่ามีที่หนีตายหลังจากนั้นได้บ้างหรือไม่ แต่ที่แน่ ๆ มีผู้ขาดทุนและติดดอยจำนวนมาก
ส่วนผู้ถือหุ้นใหญ่และประธานบริหาร "เปรมชัย กรรณสูต" ถูกดำเนินคดีอยู่ในเรือนจำ กรณีตึก สตง.ถล่ม